حتما تا به حال دلایلی بر لزوم عصمت پیامبران و ائمه شنیده و یا خوانده اید. دلایلی كه بی آنكه به خود عصمت بپردازند، به واسطه ی مسیرهای منطقی و استدلال دلایل اجتماعی، نشان می دهند كه پیامبران و ائمه به عصمت نیاز دارند و باید معصوم باشند. حال بیاییم و این قضیه را از سوی دیگری نیز بررسی كنیم. این بار بی آنكه استدلال كنیم از شواهد كمك بگیریم.

حتما تا به حال دلایلی بر لزوم عصمت پیامبران و ائمه شنیده  و یا خوانده اید. دلایلی كه بی آنكه به خود عصمت بپردازند، به واسطه ی مسیرهای منطقی و استدلال دلایل اجتماعی ، نشان می دهند كه در پیامبران و ائمه به عصمت نیاز دارند و باید معصوم باشند. حال بیاییم و این قضیه را از سوی دیگری نیز بررسی كنیم. این بار بی آنكه استدلال كنیم از شواهد كمك می گیریم.

شواهدی كه چیزی نسبتا خلاف عصمت نشان می دهند. مثلا آیه ی زیر: (توبه،43)

"ای رسول خدا تو را ببخشاید، چراكه پیش از آنكه دروغگو از راستگو معلوم شود به آنها اجازه دادی."

این آیه نشانه ای از قصور دارد. قصوری كه از رسول الله (ص) سر زده است. و از عبارت "خدا تو را ببخشاید" می توان فهمید، این اشتباه در مورد حق الله بوده و یا به زبان ساده تر همان گناه خودمان بوده است.

حال نگاهی به آیات 35 تا 37 بقره بیاندازید. در این آیات – كه به حضرت آدم و حوا(ع) مربوط اند-  خدا به صراحت نزدیك شدن به درخت مشخصی را ظلم می نامد. اما وسوسه ی شیطان در آنها اثر می كند و آنها از بهشت رانده می شوند.

"پس شیطان ایشان را به لغزش افكند و از آن درخت خوردند و هر دو را از بهشت بیرون كردیم و ..."

این آیه نیز نشان می دهد رانده شدن از بهشت نتیجه ی كاری بوده است كه مسبب آن وسوسه ی شیطان بوده است. كاری كه خدا خود آن را ظلم نامیده بود. در ادامه نیز می آید:

"پس آدم از خدای خود كلماتی آموخت، پس توبه اش پذیرفته شد كه خداوند توبه پذیر و مهربان است."

و این بار نیز بخششی كه از سوی خدا بوده است و ...

تازه از سوی دیگر اگر عصمت به نوعی مطلق بی گناهی و عدم اشتباه باشد، از ارزش پیامبری می كاهد. چه عمل صحیحی با ارزش است كه در آن احتمال خطا هم باشد.

اما پس آن دلایل چه؟ اگر پیامبران بنا بر شواهدی كه از قرآن و كلام خدا آورده شد، مرتكب گناه هم می شدند، پس آیه ی تطهیر چه می شود؟ هدایت اجتماع چه؟ الگو پذیری مردم چه؟ و ...

وقتی این شواهد و آن دلایل را كنار هم می بینم حس می كنم چندان هم نقیض یكدیگر نیستند. شاید معنای عصمت برای ما درست جا نیفتاده است. شاید عصمت آنگونه كه ما می اندیشیم نیست. و شاید هم چون علم غیبی آنها در هر زمان و هر موقعیتی نیست. شاید...

چیزی كه میان این شاید ها به یقین نزدیك تر است، این است كه عصمت هست، اما نه آنچنان كه ما می پنداریم.